Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Τον Δεκέμβριο του 2013 ψηφίσαμε, παρά τις όποιες επιμέρους ενστάσεις είχαμε, τον νέο φόρο για τα ακίνητα – τον ΕΝΦΙΑ – έχοντας τη ρητή διαβεβαίωση από την ηγεσία του ΥΠΟΙΚ ότι πρόκειται για έναν «δικαιότερο» από το ισχύον μέχρι τότε σύστημα φορολόγησης, που σε καμία περίπτωση δεν θα επέφερε πρόσθετες επιβαρύνσεις στα χαμηλά και μεσαία στρώματα. Δυστυχώς, τα εκκαθαριστικά που ήλθαν σε χιλιάδες φορολογούμενους εν μέσω θέρους, διέψευσαν παταγωδώς τις προσδοκίες ακόμη και όσων από εμάς καλόπιστα – παρά τις διατυπωμένες μας διαφωνίες – ψηφίσαμε τότε τον ΕΝΦΙΑ. Στην τοποθέτησή μου στην Ολομέλεια στις 19/12/2013 (καταθέτω να μοιραστεί στους συναδέλφους η τότε τοποθέτησή μου) με παραδείγματα προσπάθησα, όπως και άλλοι συνάδελφοι του ΠΑΣΟΚ, να πείσουμε ότι οι υπολογισμοί ήταν λάθος και στην ουσία ο όλος σχεδιασμός φορομπηχτικός.

Πριν από περίπου ένα μήνα, με επιστολή μου προς τον Πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ στις 25/08/2014, μόλις ξέσπασε ο σάλος και η οργή όσων έλαβαν το μπουγιουρντί, επεσήμανα ότι για να αντιμετωπισθεί το δικαιολογημένο κλίμα οργής που έχει προκληθεί στην κοινωνία λόγω μιας σειράς αδικιών και επιβαρύνσεων που προκαλεί ο ΕΝΦΙΑ σε χιλιάδες πολίτες, οι οποίοι δεν διαθέτουν τη φοροδοτική ικανότητα να ανταποκριθούν στις παράλογες νέες υποχρεώσεις, θα πρέπει να γίνουν ριζικές αλλαγές στην κατεύθυνση:

• Αναπροσαρμογής όλων των αντικειμενικών τιμών ακινήτων, ώστε ο υπολογισμός του ΕΝΦΙΑ να γίνει επί πραγματικών και όχι πλασματικών αξιών.

• Απαλλαγής ή έστω σημαντικής έκπτωσης για ακίνητα τα οποία την τελευταία 5ετία δεν έχουν αποφέρει κανένα εισόδημα.

• Απαλλαγής για ακίνητα που δεν ηλεκτροδοτούνται, και τα οποία δεν πλήρωναν ούτως η άλλως το χαράτσι μέσω της ΔΕΗ.

• Ειδικής μέριμνας (πχ. έκπτωση, περισσότερες δόσεις κλπ.) για φορολογούμενος που έχουν κόκκινα δάνεια και έχουνε υποστεί μεγάλη μείωση του μισθού τους τα τελευταία χρόνια. Σημείωνα επίσης ότι οι αδικίες του ΕΝΦΙΑ προφανώς και δεν αίρονται με την χρονική μετάθεση ή τη χρονική επιμήκυνση καταβολής των δόσεων, αλλά ούτε και με παρεμβάσεις που θα έχουν περιορισμένο μόνο εύρος εφαρμογής.

Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν, δυστυχώς, επιβεβαίωσαν τις ανησυχίες μου, καθώς περιορίζονται σε:

• Αναπροσαρμογή του τρόπου υπολογισμού της φορολογητέας αξίας για τα εκτός αντικειμενικού συστήματος οικόπεδα και μόνο, αφήνοντας ανέγγιχτο το παράλογο και πλασματικό σήμερα καθεστώς των αντικειμενικών αξιών σε όλες τις περιοχές της χώρας, γεγονός που αυτόματα επιβαρύνει όλους τους ιδιοκτήτες.

Ξαφνικά βαφτίζονται ως μεγαλοϊδιοκτήτες όσοι στην πραγματικότητα έχουν ακίνητα με αξίες καταβαραθρωμένες, ακίνητα που αδυνατούν ακόμη και να ρευστοποιήσουν. Απορίας άξιο είναι για ποιο λόγο ενώ το Υπουργείο Οικονομικών έχει αναγνωρίσει το πρόβλημα εδώ και χρόνια, και τα δύο τελευταία χρόνια οι βουλευτές που στηρίζουν την Κυβέρνηση ζητούσαν να έρθει έγκαιρα το σχετικό νομοσχέδιο, κατετέθη τελικά τον Δεκέμβριο, πρόχειρο, αντιφατικό και άδικο. Η υποσχόμενη δε για το 2016 μείωση των αντικειμενικών αξιών προκαλεί εισέτι την μήνη των πολιτών αφού είναι έτος εκλογών κατά το Σύνταγμα.

Η τροπολογία δεν λύνει το πρόβλημα γιατί:

• Η χορήγηση ενός μικρού ποσοστού έκπτωσης 20% στα κενά, μη ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα, υπό περιοριστικά μάλιστα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια και με την προϋπόθεση τα μη ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα να πρέπει να είναι κενά καθ' όλη τη διάρκεια του 2013. Δηλαδή, αν ένα ακίνητο ήταν ενοικιασμένο ή είχε ρεύμα για κάποιο διάστημα το 2013, έστω και για μία μέρα, ο ιδιοκτήτης του δεν δικαιούται την έκπτωση. Η έκπτωση μάλιστα αυτή δίνεται ειδικά για το 2014, χωρίς να ξεκαθαρίζεται τι θα ισχύσει για το 2015. Επομένως, η επιβάρυνση για χιλιάδες ιδιοκτήτες με κενά, μη ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα – παρά την όποια έκπτωση σε κάποιους από αυτούς – είναι δεδομένη και παράλογη.

Για παράδειγμα, ξενοίκιαστη μονοκατοικία επιφάνειας 150 τ.μ. με τιμή ζώνης 751-1.000 ευρώ και παλαιότητας 13 ετών με δύο προσόψεις που δεν ηλεκτροδοτήθηκε το 2013 θα πληρώσει μειωμένο ΕΝΦΙΑ 416 ευρώ, ενώ με το χαράτσι της ΔΕΗ πλήρωνε μηδέν.

• Η διεύρυνση ακόμη περισσότερο των κριτηρίων που πρέπει σωρεύτηκα να ισχύουν προκειμένου κάποιος να δικαιούται έκπτωση ή απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ, καθώς πλέον προστίθεται και η συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας, βγάζει εκτός πολλούς φορολογούμενους. Έτσι, για τους οικονομικά ασθενείς δεν θα λαμβάνεται υπόψη μόνο το εισοδηματικό κριτήριο (των 9.000 ευρώ για τον άγαμο) και τα τετραγωνικά μέτρα των ακινήτων (να μην υπερβαίνουν τα 150 τ. μ.), αλλά και η αξία της περιουσίας που διαθέτουν. Δηλαδή, η απαλλαγή του 50% δεν θα δίδεται εάν η αντικειμενική αξία της ακίνητης περιουσίας υπερβαίνει τις 85.000 ευρώ για τους άγαμους, τις 150.000 ευρώ για τους έγγαμους και τις 200.000 ευρώ για τους έγγαμους με 1 ή 2 παιδιά.

• Επιστρατεύονται επίσης και τα τεκμήρια διαβίωση, τα οποία θα αποκλείσουν ένα μεγάλο ποσοστό φορολογουμένων να μην τύχουν των απαλλαγών και ελαφρύνσεων που προβλέπει ο ΕΝΦΙΑ. Δηλαδή, για την απαλλαγή ή έκπτωση από τον ΕΝΦΙΑ λαμβάνεται υπόψη το πραγματικό εισόδημα στο σύνολο του (ακόμα και τα ποσά του ΕΚΑΣ, των επιδομάτων ανεργίας) ή το τεκμαρτό, αυτό δηλαδή που προκύπτει με βάση τα τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης περιουσιακών στοιχείων.

Για παράδειγμα, ένα ζευγάρι με ένα παιδί και ετήσιο συνολικό εισόδημα 6.000 ευρώ που κατέχει ένα διαμέρισμα 80 τ.μ. αντικειμενικής αξίας 100.000 ευρώ κι ένα ΙΧ αυτοκίνητο 1.300 κ.ε. επταετίας, η Eφορία θα προσδιορίζει το εισόδημα με βάση τα τεκμήρια διαβίωσης στο πολύ υψηλότερο επίπεδο των 11.420 ευρώ!

Έτσι, επειδή το τεκμαρτό εισόδημα των 11.420 ευρώ θα είναι μεγαλύτερο του εισοδηματικού ορίου των 11.000 ευρώ που ισχύει για την έκπτωση 50% του ΕΝΦΙΑ, τελικά θα πρέπει να πληρώσουν ολόκληρο το ποσό! Όπως δεν υπήρξε μέριμνα και για όσους ιδιοκτήτες έχουν παραδοσιακό ακίνητο εντός κηρυγμένων οικισμών, που το κόστος συντήρησής του και μόνο είναι πολλαπλάσιο ενός νέου κτηρίου.

• Παράταση του χρόνου αποπληρωμής του φόρου σε έξι δόσεις. Όπως έχω και πάλι επισημάνει, το πρόβλημα δεν επιλύεται με μία χρονική μετάθεση των καταβολών. Είναι σαφές ότι την ευθύνη για τον νέο αυτό άδικο φόρο φέρουμε όλοι όσοι τον Δεκέμβριο του 2013 τον υπερψηφίσαμε.

Τότε όμως, τόσο η ηγεσία του ΥΠΟΙΚ όσο και ο σύμβουλος του Πρωθυπουργού και βουλευτής Επικρατείας κ. Λαζαρίδης - η συμβολή του οποίου υπήρξε, για τους γνωρίζοντες, καθοριστική στην τελική διαμόρφωση του νομοσχεδίου – διαβεβαίωναν, και από βήματος μάλιστα της Βουλής, ότι με τον ΕΝΦΙΑ «οι περισσότεροι θα πληρώσουν λιγότερα έως πολύ λιγότερα» - καταθέτω για τα πρακτικά την ομιλία του κ. Λαζαρίδη τότε.

Η πραγματικότητα τους διέψευσε παταγωδώς. Αντί λοιπόν να αναλογιστούν τις ευθύνες και την αναστάτωση που έχουν επιφέρει σε μια ολόκληρη κοινωνία και να διορθώσουν τις αδικίες με ριζικές αλλαγές στον ΕΝΦΙΑ, αρκούμαστε και πάλι σε ημίμετρα, πασαλείμματα. Και αν το επιχείρημα για το ότι δεν κάνουμε ριζικές αλλαγές στον ΕΝΦΙΑ, όπως η αλλαγή στις αντικειμενικές αξίες, είναι επειδή θα έχουμε απόκλιση από τον αμετάβλητο εισπρακτικό στόχο των 2,65 δισ. ευρώ, τότε ας καλύψει τη διαφορά η κυβέρνηση από το πολυδιαφημισμένο πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 3,2 δισεκ. ευρώ για το α' επτάμηνο του 2014.

Αλλά όχι να επιβάλλεται ένας φόρος ο οποίος διαλύει τη μεσαία τάξη, τη μεσαία ιδιοκτησία, που της δημεύει ουσιαστικά την περιουσία! Και επειδή ακούω συνεχώς να λέγεται ότι παντού στον κόσμο φορολογείται η ακίνητη περιουσία, στη χώρα μας με τον ΕΝΦΙΑ δυστυχώς φορολογείται η πλασματική, δηλαδή ανύπαρκτη περιουσία, με τον παράλογο σύστημα των αντικειμενικών αξιών που σήμερα ισχύει.

Πολύ φοβάμαι ότι ακόμη και σήμερα δεν έχουμε αντιληφθεί τι συμβαίνει στην κοινωνία, τι αναστάτωση έχουν προκαλέσει σε χιλιάδες ιδιοκτήτες που από τη μια μέρα στην άλλη κινδυνεύουν να χάσουν τα σπίτια τους επειδή αδυνατούν να πληρώσουν την εφορία! Προσωπικά, για δεύτερη φορά δεν θα συναινέσω σε αλλαγές που δεν λύνουν το πρόβλημα και εν τέλει δημιουργούν – και δικαίως – ένα αίσθημα εμπαιγμού σε χιλιάδες φορολογούμενους.

Δεν ξέρω αν θα φτάσω στο σημείο να «αναπολήσω το ΕEΤΗΔΕ», όπως είπε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ στη συνέντευξή του στην ΔΕΘ, αλλά δεν θα συνηγορήσω στην συνέχιση μιας εξόφθαλμης αδικίας.

Σας ευχαριστώ.