ΣΗΦΟΥΝΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ - Δημόσιος Διάλογος

Αρχική

Χάρτης Πλοήγησης

Αναζήτηση

Πολιτική Διαδρομή

Έργα & Δραστηριότητες

Δημόσιος Διάλογος

Επικοινωνία

Εισαγωγή

'Αρθρα

Ομιλίες

Συνεντεύξεις & Συνεντεύξεις Τύπου

Δελτία τύπου & Ανακοινώσεις

Φωτογραφικό Αρχείο

ΞΞΌΞΉΞ»Ξ―Ξ± ΟƒΟ„Ξ· Ξ“ΞµΞ½ΞΉΞΊΞ® Ξ£Ο…Ξ½ΞΞ»ΞµΟ…ΟƒΞ·- Ξ—ΞΌΞµΟΞ―Ξ΄Ξ± Ο„ΞΏΟ… Ξ”ΞΉΞΊΟ„ΟΞΏΟ… Ξ”Ξ‘Ξ¦ΞΞ—, ΞΌΞµ ΞΈΞΞΌΞ± "Ξ‘Ο†Ξ±Ξ»Ξ±Ο„ΟΟƒΞµΞΉΟ‚ ΟƒΟ„ΞΏ Ξ‘ΞΉΞ³Ξ±Ξ―ΞΏ"

Αξιότιμοι συνάδελφοι,
Αγαπητά μέλη του Δικτύου Δάφνη,
Αγαπητοί φίλοι,

Σας ευχαριστώ θερμά για την πρόσκληση που μου απευθύνατε να συμμετάσχω στις εργασίες της Ημερίδας του Δικτύου ΔΑΦΝΗ, ένα δίκτυο που – εδώ και χρόνια - πρωτοστατεί και καινοτομεί στον τομέα της Νησιωτικής Πολιτικής προωθώντας την Πράσινη Ανάπτυξη.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η Πράσινη Ανάπτυξη εκφράζει, με πολιτικά μέσα, την ολοένα αυξανόμενη συνειδητοποίηση των περιβαλλοντικών κινδύνων που γέννησε ο σύγχρονος άνθρωπος. Στη χώρα μας, και ειδικότερα στο νησιωτικό μας πλέγμα, η Πράσινη Ανάπτυξη είναι το μέσο για να πάψουν τα νησιά μας να είναι δέσμια ενός οικονομικού μοντέλου που κυριάρχησε τις προηγούμενες δεκαετίες και βασίστηκε στην εξάρτηση από το Κεντρικό Κράτος, στην «αστυφιλική» τάση και στη άναρχη – χωρίς κανόνες, όχι μόνο χωροταξικούς - τουριστική ανάπτυξη, με την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος και του ιστορικά δομημένου περιβάλλοντος.
Η Πράσινη Ανάπτυξη αντιμετωπίζει το περιβάλλον ως αναπτυξιακό απόθεμα και όχι ως αντι-αναπτυξιακό εμπόδιο. Υπό αυτό το πρίσμα, τα νησιά, αλλά και η περιφέρεια γενικότερα, αποκτούν τη δική τους ισχυρή και ξεχωριστή ταυτότητα, καθώς μπορούν να πρωτοστατήσουν στους τομείς που τους ταιριάζουν ανάλογα με τα συγκριτικά πλεονεκτήματα, τη γεωγραφική θέση, τους τοπικούς ανθρώπινους και υλικούς πόρους, την πολιτισμική και φυσική κληρονομιά.
Ωστόσο, δεν μπορούμε να μιλάμε για αειφορία και ανάπτυξη των νησιών μας χωρίς να έχουμε ένα βιώσιμο σχέδιο για τις υποδομές νευραλγικού χαρακτήρα που καθορίζουν την οικονομική και κοινωνική ζωή. Μια τέτοια υποδομή αφορά στην υδροδότηση των νησιών του Αιγαίου.
Όπως γνωρίζουμε όλοι, πολύ σύντομα, η διαχείριση των υδάτων θα είναι ένα από τα μεγαλύτερα διακυβεύματα που θα έχει να αντιμετωπίσει ανθρωπότητα αφού η κλιματική αλλαγή – με την προβλεπόμενη αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη μας - προκαλεί έντονη λειψυδρία και ξηρασία. Στη χώρα μας, η υδροδότηση των νησιών θα πρέπει να ενταχθεί σε ένα ευρύτερο σχέδιο διαχείρισης των υδάτινων πόρων που θα καλύπτει τις ανάγκες του πληθυσμού, αλλά και θα σέβεται το περιβάλλον. Απαιτείται, λοιπόν, αναθεώρηση όχι μόνο της περιβαλλοντικής και της ενεργειακής πολιτικής μας, αλλά και αναπροσαρμογή του οικονομικού σχεδιασμού που συνδέεται με τις συμβατικές και τις εναλλακτικές μορφές ενέργειας και υδροδότησης.
Τις δύο τελευταίες δεκαετίες, με πρωτοβουλία του τ. Υπουργείου Αιγαίου, το πρόβλημα των άνυδρων νησιών αντιμετωπίζεται με τη μεταφορά νερού από τις εγκαταστήσεις της ΕΥΠΑΠ στο Λαύριο για τις Κυκλάδες – παλαιότερα, και από το Κρυονέρι της Πελοποννήσου - και από τις γεωτρήσεις της Καλάθου στη Ρόδο για τα Δωδεκάνησα. Η πρακτική αυτή υιοθετήθηκε σε εποχές όπου τα δεδομένα και οι ανάγκες των νησιών ήταν τελείως διαφορετικές.
Σήμερα, η μεταφορά νερού αντικατοπτρίζει μια παρωχημένη λογική που δεν λαμβάνει υπόψη τις ραγδαία αυξανόμενες ανάγκες, που αγνοεί τους πλούσιους τοπικούς περιβαλλοντικούς πόρους, διαιωνίζει την εξάρτηση των νησιών και αυξάνει γεωμετρικά τις δαπάνες που διαθέτει η Πολιτεία και που θα μπορούσαν να επενδυθούν σε άλλες αναπτυξιακές και κοινωνικές ανάγκες. Αρκεί να αναλογιστούμε ότι, από το 2002 μέχρι το 2009, η μεταφορά, στις Κυκλάδες, 3.851.136 κυβικών νερού στοίχησε 31.900.170 €, ενώ, για τα Δωδεκάνησα, η δαπάνη μεταφοράς 7.027.777 κυβικών νερού ανήλθε σε 35.691.725 €. Συνολικά, λοιπόν, μόνο τα τελευταία οκτώ χρόνια της εικοσαετίας κατά την οποία εντατικοποιήθηκε η πολιτική της μεταφοράς νερού, έχουν δαπανηθεί 67.591.895 € . Στις μέρες μας, η Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής καταβάλει 9,30 € το κυβικό νερού για τις Κυκλάδες και 7,30 € για τα Δωδεκάνησα.
Εδώ και αρκετά χρόνια – από το 2001 – βρίσκεται στο τραπέζι των συζητήσεων η εναλλακτική πρόταση της υδροδότησης των νησιών του Αιγαίου με τη μέθοδο της αφαλάτωσης. Με αυτήν τη σημαντική εναλλακτική και συνολική λύση δρομολογήσαμε τις πρώτες μελέτες πριν μια δεκαετία σχεδόν. Για να δώσω ένα παράδειγμα αντιδιαστολής με το κόστος της μεταφοράς νερού, ο Δήμος Μήλου, ο οποίος έχει εγκαταστήσει μια σύγχρονη μονάδα αφαλάτωσης προμηθεύεται το νερό στην τιμή του 1,80€ το κυβικό. Η διαφορά είναι τεράστια. Δημιουργείται, όχι μόνο οικονομικό όφελος, αλλά και περιβαλλοντικό, εφόσον το όλο έργο παράγεται μέσω των ΑΠΕ.
Όμως, η εμπειρία στο Αιγαίο δείχνει πώς η εγκατάσταση μονάδων αφαλάτωσης δεν μπορεί να εφαρμοστεί με ενιαίο τρόπο χωρίς να λαμβάνονται υπόψη η ιδιαιτερότητες του κάθε νησιού. Υπάρχουν καλές και κακές πρακτικές από τις οποίες θα πρέπει να αντλήσουμε διδάγματα ώστε να αναπροσαρμόσουμε την πολιτική μας και να βρούμε τις βέλτιστες λύσεις. Και για να είμαι πιο συγκεκριμένος, θα αναφέρω, σύντομα, κάποια παραδείγματα.
Παραδείγματα καλά ή πολύ καλά ή σχετικά καλής λειτουργίας και απόδοσης υπάρχουν πολλά, στη Σύρο, στη Μύκονο και αλλού. Ένα παράδειγμα καλής πρακτικής είναι σαφώς αυτό της Μήλου. Πριν την εγκατάσταση της μονάδας αφαλάτωσης, το τότε Υπουργείο Αιγαίου δαπανούσε ετησίως 4.000.000 € περίπου για τη μεταφορά 500.000 κυβικών νερού. Σήμερα, για την ίδια ποσότητα νερού, με τον τρόπο της αφαλάτωσης, δαπανούνται μόλις 800.000. € το χρόνο.
Η επιτυχία της Μήλου, όμως, δεν είναι μόνο οικονομικής φύσης. Η μονάδα αφαλάτωσης λειτουργεί με ανεμογεννήτρια, δηλαδή με ΑΠΕ, η οποία όχι μόνο εξασφαλίζει τη λειτουργία της μονάδας, αλλά καλύπτει και περαιτέρω ανάγκες ηλεκτροδότησης του νησιού. Η όλη επένδυση έγινε από ιδιώτη ο οποίος έχει αναλάβει το κόστος λειτουργίας και συντήρησης της μονάδας για 12 χρόνια, ενώ, παράλληλα, εξετάζεται ο τρόπος σύνδεσης της Κιμώλου στο δίκτυο υδροδότησης της Μήλου με υποθαλάσσιο αγωγό. Το κόστος του έργου το αναλαμβάνει ο ίδιος ιδιώτης. Η περίπτωση της Μήλου, λοιπόν, είναι ένα ζωντανό παράδειγμα για το πώς μπορούν να εφαρμοστούν οι αρχές της Πράσινης ανάπτυξης στο Αιγαίο.
Η κατάσταση, βέβαια, δεν είναι παντού ρόδινη. Για παράδειγμα, στο Καστελόριζο, η μονάδα αφαλάτωσης κατασκευάστηκε το 1994 με δαπάνες του Δήμου, λειτούργησε για έξι μήνες, χάλασε και, εν τέλει, εγκαταλείφθηκε. Το 2009, η Γενική Γραμματεία Αιγαίου επισκεύασε τη μονάδα. Η εργασίες ολοκληρώθηκαν το περασμένο καλοκαίρι, αλλά η μονάδα δεν έχει λειτουργήσει ακόμη. Η υδροδότηση γίνεται πλέον με τη μέθοδο της μεταφοράς νερού. Ένα άλλο παράδειγμα από τη μεμονωμένη λειτουργία χωρίς προηγούμενο, ο Δήμος της Σύμης αναζητά σήμερα πόρους ύψους 150.000 € προκειμένου να συντηρήσει τη μονάδα αφαλάτωσης που διαθέτει.
Ωστόσο, το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι τόσο τα θέματα της συντήρησης των μονάδων όσο η εξασφάλιση της ηλεκτρικής ενέργειας που απαιτεί η όλη διαδικασία επεξεργασίας του θαλασσινού νερού. Με τα σημερινά περιβαλλοντικά δεδομένα, η απαιτούμενη ηλεκτρική ενέργεια θα πρέπει να προέρχεται – έστω στο μεγαλύτερο μέρος της - από τις ΑΠΕ, ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά συστήματα. Και σε αυτό ακριβώς το σημείο, η πολιτική που θα ακολουθήσει το Υπουργείο μας διαφοροποιείται από τη λογική της προηγούμενης πολιτικής ηγεσίας για την οποία η χρήση των ΑΠΕ ήταν προαιρετική για την πρώτη διετία λειτουργίας των μονάδων. Έχουμε αποφασίσει και δρομολογήσει άμεσα τις διαδικασίες για την αντιμετώπιση συνολικά του προβλήματος σε 21 νησιά (15 νησιά και 6 βραχονησίδες).
Το σχέδιο της προκήρυξης του διαγωνισμού για την προμήθεια πόσιμου νερού από μονάδες αφαλάτωσης που επεξεργαζόμαστε στη Γενική Γραμματεία Αιγαίου του ΥΠΥΜΕΔ έχει, λοιπόν, μια διαφορετική λογική. Εκτός από την περιβαλλοντική διάσταση, στόχος μας είναι ο συντονισμός όλων των εμπλεκομένων φορέων και των αρμόδιων Υπουργείων για το Περιβάλλον και το ΕΣΠΑ ώστε να υπάρξει ένας κεντρικός σχεδιασμός που θα αντιμετωπίζει το πρόβλημα του νερού άπαξ και σε βάθος δεκαετιών.
Και βέβαια, όλη αυτή η προσπάθεια δεν είναι δυνατόν να αποδώσει χωρίς τη συμμετοχή της Τ.Α. Στόχος μας είναι να αξιοποιήσουμε τη συνεννόηση που ήδη έχει γίνει με τους νησιωτικούς ΟΤΑ για την παραχώρηση των οικοπέδων στα οποία θα εγκατασταθούν οι μονάδες, αλλά και να επεκτείνουμε τη συνεργασία αυτή με βάση τις νέες αναπτυξιακές δυνατότητες που προσφέρει το σχέδιο «Καλικράτης» για τη διοικητική μεταρρύθμιση της χώρας :
Η λειτουργία και η συντήρηση των μονάδων θα είναι υποχρεωτική μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων.
Στο βαθμό που επεκτείνονται οι Δήμοι και αποκτούν δική τους τεχνική και οικονομική υπηρεσία είναι πλέον δυνατός ένας πολύ καλύτερος σχεδιασμός - σε βάθος χρόνου - για όλους τους νευραλγικούς τους τομείς, μεταξύ των οποίων και οι υποδομές υδροδότησης. Επιπλέον, από τη στιγμή που οι δαπάνες των νέων Δήμων θα περνούν από προληπτικό έλεγχο από το Ελεγκτικό Συνέδριο διασφαλίζεται η χρηστή διαχείριση των οικονομικών τους. Για όλα αυτά τα ζητήματα, όμως, θα έχουμε το χρόνο να επανέλθουμε και να κάνουμε μια πιο ουσιαστική συζήτηση.
Στο αμέσως επόμενο διάστημα, το σχέδιο της προκήρυξης του διαγωνισμού για την προμήθεια πόσιμου νερού από μονάδες αφαλάτωσης θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Σας καλώ να συμμετάσχετε ενεργά καταθέτοντας την εμπειρία και τις προτάσεις σας.
Κλείνοντας, θα ήθελα να σας συγχαρώ γιατί με το έργο σας συμβάλλετε ουσιαστικά στην προώθηση των αρχών της Πράσινης Ανάπτυξης, η οποία αποτελεί σήμερα προτεραιότητα για τη χώρα μας και ιδιαίτερα για τα νησιά μας.
Καλή επιτυχία και καλή συνέχεια στις εργασίες της ημερίδας σας.

Πολιτική Διαδρομή

Πολιτική Δραστηριότητα

Δημόσιος Διάλογος

Επικοινωνία