«Η άναρχη και ακαλαίσθητη δόμηση –χαρακτηριστικά στοιχεία των ελληνικών πόλεων και της υπαίθρου – είναι μοναδική περίπτωση σε όλο τον ευρωπαϊκό χώρο. Η ανυπαρξία ή και ή καταστρατήγηση ακόμη και θεσμοθετημένων αρχιτεκτονικών μορφολογικών κανόνων, η απουσία ουσιαστικών και έμπρακτων ελέγχων, η συναλλαγή και η αλληλοσυγκρουόμενη πολλές φορές πολυνομία έχουν σαν αποτέλεσμα την εικόνα που έχουμε όλοι μας για τις πόλεις μας και το πληγωμένο ελληνικό τοπίο.

Η κατάσταση αυτή δεν μπορεί να συνεχιστεί.

Δεν είναι απλά ένα θέμα αισθητικής -ομορφιάς ή ασχήμιας.

Είναι πρώτιστα ζήτημα θεσμικό, επιταγών του Συντάγματος που κατοχυρώνει όχι μόνο την ιδιοκτησία αλλά και το καθήκον προστασίας του περιβάλλοντος και της ποιότητας στην καθημερινή μας ζωή.

Δυστυχώς, μέχρι σήμερα η ίδια η Πολιτεία εξέθρεψε με την πολυνομία και τις θεσμοθετημένες διαδικασίες φαινόμενα που είχαν σαν αποτέλεσμα τη διαφθορά των αρμόδιων υπηρεσιών, που έχει λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις όπως, άλλωστε, καταγράφουν όλες οι κοινωνικές έρευνες για τη διαφθορά στο δημόσιο τομέα και πολλά από τα  πορίσματα των Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης.

Έχουμε άμεσο καθήκον να δώσουμε τέλος σε αυτή τη κατάσταση, να απλοποιήσουμε τις διαδικασίες, να διασφαλίσουμε τη διαφάνεια τους, να εγγυηθούμε την εφαρμογή τους. Να θέσουμε με σαφήνεια τους όρους με τους οποίους εγκρίνεται, αδειοδοτείται, εκτελείται και ελέγχεται το οικοδομικό έργο.

Το σχέδιο νόμου που σας παρουσιάζουμε σήμερα για το Νέο τρόπο έκδοσης αδειών δόμησης και ελέγχου των κατασκευών απαντά σε μια βασική απαίτηση της ελληνικής κοινωνίας: να διασφαλιστεί η νομιμότητα, να μη μπορεί άλλο να αδειοδοτείται και άλλο να κατασκευάζεται, να σταματήσει η αυθαίρετη δόμηση, να εξαφανιστεί η συνδιαλλαγή μηχανικών και πολιτών με τα πολεοδομικά γραφεία.

Δεν μπορεί να συνεχισθεί κι άλλο αυτό το καθεστώς.

Είναι ανάγκη να αλλάξουν ριζικά οι διαδικασίες.

Οι ευθύνες όλων των εμπλεκόμενων σε μία κατασκευή –Δήμοι, Υπηρεσίες Δόμησης, Μηχανικοί, Πολίτες- πρέπει να είναι συγκεκριμένες και ξεκάθαρες, τεχνικά και νομικά.

Αλλάζουμε όλες τις διαδικασίες:

Θεσμοθετούμε την έγκριση δόμησης και την άδεια δόμησης –δύο διακριτά στάδια με στόχο την απλοποίηση και την επιτάχυνση των διαδικασιών με την ανάληψη της ευθύνης από τους Μηχανικούς

Διαχωρίζουμε πλήρως το εγκριτικό από το ελεγκτικό έργο με τη δημιουργία του σώματος Ελεγκτών Δόμησης

Εφαρμόζουμε την ηλεκτρονική διακυβέρνηση με την ηλεκτρονική υποβολή των σχεδίων και των δικαιολογητικών

Θεσπίζουμε νέα γνωμοδοτικά όργανα αρχιτεκτονικής και πολεοδομικών θεμάτων και αμφισβητήσεων ανοικτά στους νέους μηχανικούς

Η έγκριση δόμησης αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση για την έκδοση της άδειας δόμησης και θα χορηγούνται από τις Υπηρεσίες Δόμησης των Δήμων.

Είναι δύο διακριτές φάσεις και η έγκριση δόμησης διασφαλίζει το πολίτη, που μέχρι σήμερα αν ήθελε να οικοδομήσει κατέβαλε χρήματα για μελέτες και ήταν υποχρεωμένος να συμπληρώσει δεκάδες φακέλους χωρίς να ξέρει εάν, τελικά, μπορούσε πράγματι να ασκήσει ή όχι αυτό του το δικαίωμα.

Στο εξής, η έγκριση δόμησης θα χορηγείται μέσα σε 5 ημέρες από την υποβολή και τον έλεγχο τριών μόνο δικαιολογητικών:

o   τοπογραφικό διάγραμμα,

o   διάγραμμα κάλυψης και

o   αποδεικτικά καταβολής εισφορών και κρατήσεων.

Η άδεια δόμησης θα εκδίδεται σε δύο ημέρες και με την ευθύνη των μελετητών μηχανικών που έχουν συντάξει τις μελέτες και μετά από τον έλεγχο πληρότητας του φακέλου από την Υπηρεσία Δόμησης του Δήμου.

Ο έλεγχος του οικοδομικού έργου θα ασκείται από το νέο σώμα των Ελεγκτών Δόμησης, και είναι ανεξάρτητος από τα εγκριτικά όργανα, δηλαδή τις Υπηρεσίες Δόμησης. .

Οι Ελεγκτές Δόμησης είναι ιδιώτες, αποκτούν την άδεια του ελεγκτή αφού παρακολουθήσουν ειδικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα σε ΑΕΙ / ΤΕΙ ή άλλο πιστοποιημένο κέντρο κατάρτισης και περάσουν με επιτυχία τις εξετάσεις, έχουν τετραετή θητεία και εποπτεύονται από την Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Δόμησης & Ενέργειας του ΥΠΕΚΑ.

Το έργο τους είναι να εξετάζουν την πιστή εφαρμογή των μελετών βάσει των οποίων εγκρίθηκε η άδεια δόμησης. Οι έλεγχοι θα εκτελούνται με αυτοψία τουλάχιστον σε ένα από τα 3 στάδια κάθε οικοδομικής δραστηριότητας: θεμελίωση, ολοκλήρωση φέροντα οργανισμού και ολοκλήρωση οικοδομής.  

Κάθε στάδιο ελέγχεται από διαφορετικό ελεγκτή που θα ορίζεται με ηλεκτρονική κλήρωση από το ΥΠΕΚΑ. Αφού ολοκληρωθεί ο έλεγχος, θα εκδίδεται το Πιστοποιητικό Ελέγχου Κατασκευής το οποίο είναι απαραίτητο για τη σύνδεση της κατασκευής με τα δίκτυα κοινής ωφέλειας και θα συμπληρώνεται η Ταυτότητα του Κτιρίου.

Κάθε επικοινωνία, συναλλαγή ή υποβολή στοιχείων μεταξύ δημοσίων αρχών και πολιτών για την έκδοση ή αναθεώρηση έγκρισης δόμησης και άδειας δόμησης θα εκτελείται αποκλειστικά ηλεκτρονικά.

Οι μεγάλες καινοτομίες: το ηλεκτρονικό μητρώο έργου, η ταυτότητα κτιρίου και η ψηφιοποίηση των υφιστάμενων αδειών θα δημιουργήσουν το ηλεκτρονικό αρχείο του κτιριακού αποθέματος της χώρας και θα δίνει χρήσιμες πληροφορίες σε όλους τους φορείς.

Προβλέπεται η λειτουργία διαδραστικής διαδικτυακής πύλης ενημέρωσης και πληροφόρησης για την πολεοδομική νομοθεσία με την ευθύνη του ΥΠΕΚΑ, πάγιο αίτημα όλων των μηχανικών, που θα μας απαλλάξει από τις «κρυφές» εγκυκλίους και τις αυθαίρετες ερμηνείες της Πολεοδομικής Νομοθεσίας.

Στο Νέο τρόπο έκδοσης αδειών δόμησης και ελέγχου κατασκευών προβλέπεται η κατάργηση των Επιτροπών Πολεοδομικού και Αρχιτεκτονικού Ελέγχου (ΕΠΑΕ) που συμπλήρωσαν 30 χρόνια λειτουργίας.

Συστήνονται τα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα και αναμορφώνεται ο τρόπος συγκρότησής τους : τα Συμβούλια θα είναι 4μελή και θα στελεχώνονται από αρχιτέκτονες με αυξημένα προσόντα, οι οποίοι θα κληρώνονται ηλεκτρονικά από το Μητρώο Μελετητών που θα διαμορφωθεί για αυτόν ακριβώς το σκοπό και θα έχουν διετή θητεία. Οι αρμοδιότητες των Συμβουλίων περιορίζονται ώστε να γίνει πιο ουσιαστικός ο ρόλος τους, ενώ για την ενίσχυση της διαφάνειας στο έργο τους, το ΥΠΕΚΑ έχει δρομολογήσει την εκπόνηση μελετών μορφολογικών κανόνων για κάθε Καλλικρατικό Δήμο, που θα καθιερώσουν αρχιτεκτονικούς κανόνες που θα συνάδουν με την αρχιτεκτονική παράδοση κάθε περιοχής.

Το Κεντρικό Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής συγκροτείται στην έδρα του ΥΠΕΚΑ με σκοπό να εισηγείται και να γνωμοδοτεί για σημαντικά θέματα αρχιτεκτονικού σχεδιασμού. Πρόεδρός ορίζεται ο Γ.Γ. του ΥΠΕΚΑ με αρμοδιότητες σε θέματα αστικού περιβάλλοντος και στελεχώνεται από αρχιτέκτονες, επαγγελματίες και ακαδημαϊκούς αυξημένου κύρους

Το Συμβούλιο Πολεοδομικών θεμάτων και Αμφισβητήσεων συγκροτείται κάθε περιφερειακή ενότητα, αντικαθιστά το ΣΧΟΠ και έχει Πρόεδρο τον Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους για διασφάλιση της νομιμότητας και τη νομική της θωράκιση. Το Συμβούλιο Πολεοδομικών θεμάτων και Αμφισβητήσεων θα είναι 5μελές και αρμοδιότητά του είναι να εξετάζει τις προσφυγές κατά των πορισμάτων των Ελεγκτών Δόμησης και των πράξεων ή των παραλείψεων των οργάνων των Υπηρεσιών Δόμησης.

Επιπρόσθετα, συγκροτείται στην έδρα του ΥΠΕΚΑ το Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών θεμάτων και Αμφισβητήσεων το οποίο θα ασκεί τις αρμοδιότητες του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξίας, Οικισμού και Περιβάλλοντος. Πρόεδρός του ορίζεται ο Γ.Γ. του ΥΠΕΚΑ  με αρμοδιότητες σε θέματα αστικού περιβάλλοντος.

Αυτές είναι οι ουσιαστικές τομές που εισάγει το Σχέδιο Νόμου για τη θεσμοθέτηση ενός νέου πλαισίου για την έκδοση αδειών δόμησης, τον αδιάβλητο και τεχνικά τεκμηριωμένο έλεγχο των κατασκευών, καθώς και τον εκσυγχρονισμό όλων των διαδικασιών αδειοδότησης και παρακολούθησης».

Παρουσίαση νέου τρόπου έκδοσης αδειών δόμησης και ελέγχου των κατασκευών