Κυρίες και κύριοι
Αγαπητέ Πρόεδρε κύριε Σταυρακέλλη,
Πριν 43 χρόνια γνώρισα την Λέσβο, έχοντας τοποθετηθεί μετακλητός Νομάρχης.
Ένα από τα πρώτα μέρη που επισκέφτηκα ήταν η Αγιάσος οπότε και είχα τα πρώτα ακούσματα της Αγιασώτικης μουσικής.
Ο αείμνηστος Πάνος Πράτσος με υποδέχθηκε στο αναγνωστήριο με ξενάγησε στους χώρους του, μου ανέπτυξε το ιστορικό της ίδρυσής του.
Θαύμασα την πλούσια βιβλιοθήκη του στον όροφο, με την ορχήστρα του να με καλωσορίζει με τον Εθνικό Ύμνο της Αγιάσου, αλλά και της Λέσβου ολάκερης τα ‘’Ξύλα’’.
Παρών ο Χαρίλαος Ροδάνος με το βιολί του, ο Κακούργος με το σαντούρι αλλά και το κλαρίνο του και νέα παιδιά το κάθε ένα με το όργανό του.
Η αείμνηστη καθηγήτρια Ειρήνη Κουτσκουδή με την οποία είχα καθημερινή συνεργασία ως Δ/ντρια Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Νομού, κάθε φορά όλο και κάτι μου εξιστορούσε για τον τόπο της, την Αγιάσο και τι είναι εκείνο που την ξεχωρίζει από την άλλη Λέσβο.
Αργότερα έπεσε στα χέρια μου το βιβλίο ‘’Ιστορία του Αναγνωστηρίου Αγιάσου
1894-1975’’ του τιμώμενου σήμερα Γιάννη Χατζηβασιλείου.
Ένας άλλος υπέροχος Αγιασώτης που με δίδαξε τα ‘’Μυστικά πλεονεκτήματα της Αγιάσου’’ όπως μου έλεγε χαριτολογώντας, υπήρξε ο Στρατής Αναστασέλλης, για τον οποίο πριν τον γνωρίσω, είχα ακούσει τα πιο επαινετικά λόγια για το βιός του, από τον Λευτέρη Παπαδόπουλο, που ήταν φίλοι.
Απολάμβανα τις αφηγήσεις τους, τα ανέκδοτα τους, το αξεπέραστο χιούμορ, αυτού του φιλοσοφημένου πατριώτη, στο ουζερί ‘’Η Λέσβος’’ στο κέντρο της Αθήνας.
Αυτός ο μεγαλοδύναμος βιοπαλαιστής όπως αποκαλούσε τον εαυτό του ο Αναστασέλλης ήταν συγγραφέας αλλά και ζωγράφος.
Λίγο πριν φύγει για πάντα, απέκτησα ένα πίνακα του, πάνω σε μουσαμά, που αναπαριστά το εσωτερικό ενός λιοτριβιού, είναι στ’ αλήθεια υπέροχο έργο Naif ζωγραφικής.
Αυτό το έργο κοσμεί το σπιτικό μου στην Αγία Μαρίνα Μυτιλήνης.
Ευτύχισα επίσης να γνωρίσω και να συνεργαστώ με έναν άλλο ξεχωριστό άνθρωπο της Αγιάσου τον Θεόσφατο Γέρου, που μετά το 1981 τοποθετήθηκε Γενικός Γραμματέας Λαϊκής Επιμόρφωσης στο Υπ. Παιδείας.
Αξέχαστες οι αφηγήσεις του για την περίοδο που ήταν μαθητής Γ’ γυμνασίου στο Διδασκάλιο Μυτιλήνης με Δ/ντη τον Ευάγγελο Παπανούτσο.
Υπηρέτησα τον λαό του Νομού Λέσβου επί 27 συνεχόμενα έτη βουλευτής και σε δέκα εκλογικές αναμετρήσεις με πρότασσε πάντοτε, και για αυτό και του είμαι ευγνώμων.
Από τα πέντε υπουργεία στα οποία τοποθετήθηκα πολιτικός προϊστάμενος τους, ανταποκρινόμουν πάντα στις προσκλήσεις του ‘’Φιλοπρόοδου Συλλόγου Αγιασωτών Αθήνας’’ ήμουν παρόν στις ωραίες εκδηλώσεις του, και πάντοτε προσπαθούσα να συνεισφέρω.
Σήμερα όμως είμαι καλεσμένος εδώ, για να μιλήσω για ένα σημαντικό δρώντα διανοούμενο δημιουργό, ξεχωριστό πνευματικό άνθρωπο, τον Αγιασώτη καθηγητή Γιάννη Χατζηβασιλείου, που τον γνώρισα μέσα από τα βιβλία που έχει συγγράψει ως ιστορικός και ερευνητής.
Πριν τον γνωρίσω είχα ήδη ακούσει τόσα πολλά από έναν ωραίο άνθρωπο της τοπικής Αυτοδιοίκησης της Λέσβου, με τον οποίο συνδέθηκα στενά, όχι μόνο λόγο της πολιτικής συνοδοιπορίας μας, αλλά και γιατί ήταν ένας δημιουργικός άνθρωπος, και αναφέρομαι στον Ερμόλαο Παπάζογλου, πατέρα της συζύγου του Γιάννη Χατζηβασιλείου, Μαρίας, Πρόεδρο της Κοινότητας Παλαιόκηπου Γέρας.
Ο Ερμόλαος Παπάζογλου, επαιρόταν να διηγείται πως γνώρισε τον Γεώργιο Παπανδρέου και γιατί υπήρξε θερμός υποστηρικτής του.
Οικογενειακώς αρκετές φορές συναντιόμαστε όλοι μαζί, όχι στην Αγιάσο, αλλά στην Ευρειική καλεσμένοι του Ερμόλαου.
Ο Σύλλογος Αγιασωτών Αθήνας, υπήρξε ο τόπος που δημιούργησα την πιο στενότερη σχέση μου με τον Γ. Χατζηβασιλείου.
Οι εκδηλώσεις που ο ίδιος με μεράκι διοργάνωνε ως Πρόεδρος, ήταν για μένα αλλά και για όλους, τόπος και χώρος κοινωνικής συνεύρεσης μέσα σε ένα κλίμα χαρούμενο.
Έχω παρακολουθήσει όλη την επίπονη εργασία του για την ανάδειξη στης ιστορίας, τα ήθη και τα έθιμα της Αγιάσου και της Λέσβου.
Μέσα από το περιοδικό ‘’Αγιάσος’’ του οποίου υπήρξε 45 χρόνια στυλοβάτης Δ/ντης, και το οποίο λαμβάνω μέχρι και σήμερα -και ευχαριστώ πολύ για αυτό-, ανακάλυψα τον ιστοριοδίφη ο οποίος ανασκαλεύοντας ποιος ξέρει σε ποια αρχεία, ποια μπαούλα, ποιες βιβλιοθήκες, ανέσυρε ντοκουμέντα – τεκμήρια, για τα ιστορικά και εθιμικά δρόμενα του τόπου του, για διακεκριμένες προσωπικότητες τις Λέσβου και της πατρίδας μας γενικότερα.
Η μελέτη του για την γλωσσική ιδιομορφία της Αγιασώτικης ντοπιολαλιάς και όχι μόνο, είναι μεγάλη παρακαταθήκη για τον τόπο που τον γέννησε και τον προίκισε με το χάρισμα του συλλέκτη – ερευνητή σπάνιων ιστορικών γραπτών ντοκουμέντων.
Σας είναι γνωστό ότι οι γραπτές πηγές για την ιστορία της Αγιάσου και της μουσικής της πηγάζουν από τον Στρατή Κολαξιζέλη και είναι ένα είδος τοπικής εγκυκλοπαίδειας.
Ο Γιάννης Χατζηβασιλείου μελέτησε τον θρύλο και την ιστορία του Κολαξιζέλη για την Αγιάσο και επιμελήθηκε την σχετική σημαντική έκδοση.
Για την Αγιάσο, την Λέσβο, για μας και τις μελλούμενες γενιές τα πονήματα του
Γ. Χατζηβασιλείου θα είναι η σύγχρονη εμπλουτισμένη εγκυκλοπαίδεια, σημείο αναφοράς για κάθε ιστορικό και ερευνητή.
Ο φιλοπρόοδος σύλλογος σας, πενήντα χρόνια μετά, εξακολουθεί να προσφέρει κάνοντας χρήση και των νέων τεχνολογικών μέσων.
Η δημιουργία του ντοκιμαντέρ για την ‘’Ορχηστρική Μουσική Παράδοση της Αγιάσου 1860-1960’’, είναι μοναδικής αξίας ιστορικό ντοκουμέντο.
Ξεχωριστή είναι και η αξία του έργου ‘’Αποκριάτικες Σάτιρες – Εθιμικά δρόμενα της Αγιάσου’’, του οποίου την συγγραφή – επιμέλεια είχε επίσης ο ίδιος.
Πρόκειται για ένα μνημειώδη έργο που δεν έχει πέσει στην αντίληψή μου όμοιό του να έχει εκδοθεί σε άλλον τόπο της πατρίδας μας, που να έχει προϊστορία στα αποκριάτικα έθιμα, και τέτοια μέρη είναι πολλά.
Το Υπουργείο Αιγαίου την τετραετία 2000-2004 που ήμουν πολιτικός προϊστάμενος του, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, εξέδωσε έναν σημαντικό τόμο με τίτλο ‘’Μουσικά Σταυροδρόμια στο Αιγαίο, Λέσβος 19ος – 20ος αιώνας’’, του οποίου την ευθύνη της έκδοσης είχε ο καθηγητής Σωτήρης Χτούρης, με συνεργάτες καθηγητές ο Γιώργος Νικολακάκης, Νίκος Σουλακέλης, κ.α.
Είναι ένα μοναδικό έργο και ένας ύμνος για τη μουσική ιστορία της Αγιάσου.
Στον πρόλογό μου της έκδοσης, μεταξύ άλλων σημείωνα:
‘’Το Αιγαίο δημιούργησε στο παρελθόν συνθέσεις και δίκτυα πολιτισμού που ακόμα και σήμερα μπορεί να αναγνωρίσει κανείς μέσα στην μουσική, την ζωγραφική, τις θρησκευτικές τελετές και τα πανηγύρια’’
Το Υπουργείο Πολιτισμού την περίοδο που πέρασε, ξεκίνησε να συνεισφέρει για την διατήρηση καν ανάπτυξη του πολιτισμού κάθε περιφέρειας.
Από τις ειδικές εκδόσεις του συλλόγου σας έμαθα για την ιστορία του χαλβά που έφτιαχνε ο Χαράλαμπος Κονιτουρέλλης, και της Αγιασώτικης Βασιλόπιτας που η ιστορία της ξεκινά από την Καισαρεία της Καππαδοκίας, και γιατί τέτοιας τεχνικής και μοναδικής γευστικότητας αγαθά δεν υπάρχουν αλλού.
Δεν είναι τυχαίο ότι η ‘’Ένωση Λογοτεχνών’’ της οποίας ο Γ. Χατζηβασιλείου είναι μέλος τίμησε το περιοδικό σας με το ‘’Αριστείο Γραμμάτων’’.
Όπως ξέρετε η αφεντιά μου, πρόταξε στην πολιτική μου καριέρα τον πολιτισμό, με αφετηρία την διάσωση της Αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Λέσβου ως Νομάρχης και κατόπιν του Αιγαίου και της Ελλάδας ολόκληρης ως πολιτικός επικεφαλής στα Υπουργεία Πολιτισμού, Περιβάλλοντος, Αιγαίου, Τουρισμού, Υποδομών.
Εξέδωσα δε ειδικό Προεδρικό Διάταγμα για την Αγιάσο αριθμ. ΦΕΚ 367/17/4/2003 όπου επιβάλλει πως να χτίζουν τα οικήματα στον οικισμό.
Δεν έχω γνωρίσει ανά την χώρα μας ερευνητές και ιστορικούς όπως ο τιμώμενος σήμερα εδώ, ο οποίος πάνω από 60 χρόνια εργάζεται για την ανέγερση και διάσωση της υλικής και άυλης κληρονομιάς του τόπου του, και όχι μόνο, και προσέφερε τα μέγιστα ως Δ/ντης επί 45 χρόνια του περιοδικού ‘’Αγιάσος’’.
Η λαϊκή κληρονομιά σε όλες της τις μορφές, η διατήρηση και ανάδειξή της είναι η στέρεη βάση κάθε δημιουργίας ανά τους αιώνες.
Για τον Γ. Σεφέρη ο Έλληνας αντλώντας από τις ρίζες της λαϊκής παράδοσης, μπορεί να ανατάξει μια αυθεντική σύγχρονη ζωντανή τέχνη.
Στο έργο του τα αρχαία μνημεία, οι Βυζαντινές εικόνες και τα δημοτικά τραγούδια συνυπάρχουν και αλληλοεπιδρούν με την σύγχρονη πραγματικότητα.
Μα και ο δικός μας Οδυσσέας Ελύτης δεν διαχώριζε την ‘’αυστηρά’’ υψηλή τέχνη από την λαϊκή παράδοση.
Έτσι η ποίηση του, έγινε λαϊκό τραγούδι, ο ίδιος ενσωμάτωσε οργανικά τον λαϊκό πολιτισμό στα έργα του, θεωρώντας το θεμέλιο της ελληνικής ταυτότητας.
Αν και λάτρης του υπερρεαλισμού λάτρεψε τον πένητα και λαϊκό τεχνίτη της ζωγραφικής τον Θεόφιλο, ο οποίος δεν ήξερε ανάγνωση και γραφή, αλλά αναμετάδιδε την λαϊκή ιστορία μέσα από τους μύθους προσώπων και αγώνων, λαϊκές δοξασίες και παραδόσεις, ήθη και έθιμα που ζωγράφιζε.
Η Λέσβος πρωτοπόρησε στην λαϊκή τέχνη και χειροτεχνία, την κεραμική, υφαντική, ξυλογλυπτική και βεβαίως στην αρχιτεκτονική, λαϊκή αλλά και αστική, που συμβιώνουν τόσο αρμονικά όσο πουθενά αλλού.
Ανασκαλευτής των μύθων και την ιστορίας των εθίμων, είναι ο Γιάννης Χατζηβασιλείου βρίσκει την λαϊκή παράδοση του τόπου του μέσα από τα απλά, αλλά και συνάμα σημαντικά δημιουργήματα των τεχνητών της Αγιάσου.
Η προσωπική μας σχέση επί 43 χρόνια υπήρξε διακριτική και ζεστή, γιατί είχαμε και έχουμε αφοσιωθεί με αγάπη σ’ αυτό που ονομάζεται πολιτισμός, αυτό είναι το κοινό μας σημείο.
Στις συναντήσεις μας στις εκδηλώσεις του 15αύγουστου στην Αγιάσο ή του Συλλόγου στην Αθήνα ήταν πάντα στιγμές χαράς αλλά και γνώσης για μένα.
Ποιο χαλαρές και χαρούμενες ήταν στην Ευρειακή, όπως σας προ είπα με τον αγαπημένο οικοδεσπότη, το αφεντικό και άρχοντα της αυτοδιοίκησης της Γέρας, τον πεθερό του.
Οι διηγήσεις του που μας συνέπαιρναν, ήταν κυρίως οι πολιτικές.
Εξιστορούσε περιστατικά για τις έντονες πολιτικές αντιπαλότητες που υπήρχαν αμέσως μετά τον πόλεμο, που άφησαν σημάδια πικρά.
Η σχέση μου μαζί του συνεχίστηκε και γιατί είχα την τύχη, ο γιός του, ο δικηγόρος Χριστόφορος Χατζηβασιλείου τον οποίο γνώρισα μόλις ξεκίνησε την δικηγορία στην Μυτιλήνη, να γίνει χρήσιμος συνεργάτης.
Του ανέθεσα κατ’ αρχήν την γραφειοκρατική διαδικασία υποβολής των δικαιολογητικών για την κατάθεση στο πρωτοδικείο Μυτιλήνης της υποψηφιότητάς μου για Βουλευτής.
Ο γιός είναι άξιο τέκνο, άξιου πατέρα δημιουργού.
Αγαπητέ μου κύριε καθηγητή,
Αγαπητέ Γιάννη Χατζηβασιλείου,
Αγαπητή κυρία Μαρία Χατζηβασιλείου – Παπάζογλου
Αγαπητή Αριάδνη Χατζηβασιλείου – Παπάζογλου
Φίλες και φίλοι Αγιασώτες,
Ολοκληρώνω αυτή μου την ομιλία, θυμίζοντας δύο τεχνίτες – γλύπτες της κεραμικής.
Ευτύχισα να γνωρίσω καλά τους πρωτομάστορες Αγιασώτες της κεραμικής, τον
Ν. Κουρτζή και Γ. Χατζηγιάννη.
Στου Κουρτζή πήγαινα στο εργαστήρι του στην κατηφόρα στο Σταυρί, και στο σπιτικό του πιο πάνω με την κυρία Ελένη η οποία με τρατάριζε γλυκό κουταλιού.
Τιμήσαμε πρόπερσι, έναν χρόνο πριν φύγει, τον Γ. Χατζηγιάννη σε εκδήλωση της Πολιτιστικής ‘’Εταιρεία Αρχιπέλαγος’’ στο Μουσείο Βρανά.
Κυρίες και κύριοι,
Φίλες και φίλοι,
Είναι μεγάλη η χαρά και η συγκίνησή μου που ο Φιλοπρόοδος Σύλλογος Αγιασωτών μου πρότεινε και αμέσως αποδέχθηκα να είμαι ομιλητής στην σημερινή τιμητική εκδήλωση για τον Γιάννη Χατζηβασιλείου.
Αγαπητέ Πρόεδρε κύριε Σταυρακέλλη,
Σας ευχαριστώ και πάλι για την τιμή που μου κάνατε. | 
